خواجه نصير الدين الطوسي
399
اخلاق محتشمى ( فارسى )
كه بزرگوار باشد ، و بزرگ همت ، و عزيز نفس ، و با عقل و خرد ، و نگاه دارندهء اسرار . ( 25 ) قضاء حقّ المحسن ادب للمسيىء ، و عقوبة المسيىء حسن جزاء المحسن . ترجمه : حق گذاردن نيكو كار ادب بد كردار بود ، و عقوبت بدكردار حق گذاردن نيكوكار . ( 26 ) انفس ما يتباذل النّاس بينهم ثلثة : المال عند الحاجة ، و الرأى عند المشورة ، و بذل النّفس عند اليأس . ترجمه : نفيسترين چيزى كه مردمان با يكديگر بذل كنند سه چيز است : مال در وقت حاجت ، و راى در وقت مشاورت ، و بذل نفس در جهاد و سختى . ( 27 ) اسعد الحزمة بثمرة الحزم من جمع الى حزمه عزما . الحزم حفظ ما كلّفت و ترك ما كفيت . ترجمه : نيكبختترين حازمان از ثمرهء حزم خود ، كسى بود كه با حزم بهم عزم جمع كند . و حزم حفظ آن چيز بود كه بدان مكلف باشى ، و ترك آنچه كفايت كردهاى . ( 28 ) ان ابتليت مجاورة عدوّك فعليك بالحذر فى عملك . و املأ قلبك جرءاة . و عليك ان تصادق اصدقاءه ، و تواخى اخوانه ، [ و تعادى اعدائه ، حتّى ] تعرف غرائزه . ترجمه : چون بحرب دشمن مبتلا شوى ، بر تو باد كه حذر كنى از كار خود . و دل پر از دليرى دارى . و [ بر تو باد كه ] با دوستان او دوستى كنى ، [ و با برادران او برادرى ]